Dwarsdiep

Het Dwarsdiep is aangewezen als Nationaal Natuurnetwerk en waterberging. Er wordt een waterberging gerealiseerd die 2,7 miljoen m3 water vertraagd af kan voeren. De verwachting is dat het gebied één keer in de 10 jaar wordt ingezet voor waterberging. Bij de inrichting maken we een optimale combinatie tussen water en natuur. We verbeteren de waterkwaliteit en geven (zeldzame) flora en fauna een beter en groter leefgebied. Het streefbeeld voor de natuur in dit gebied is het benutten van de hoge grondwaterpotenties, zodat natte schraallanden, vochtige hooilanden en dotterbloemhooilanden zich hier kunnen ontwikkelen.

Nat schraalland is een oud boerengrasland. Het grasland is minder productief en heel slap. De variatie in de graslanden is groot. Door de rijkdom aan zeldzame soorten is het van Europees en nationaal belang. Vochtig hooiland bestaat uit bloemrijke/kruidenrijke graslanden, bijvoorbeeld dotterbloemhooilanden. Ze zijn nationaal en internationaal van belang voor de flora en fauna. Vochtig hooiland bestaat uit bloemrijke/kruidenrijke graslanden. Het gaat om bijvoorbeeld dotterbloemhooilanden. Ze zijn nationaal en internationaal van belang voor de flora en fauna. Vochtig hooiland is door bemesting, ontginning en ontwatering zeldzaam geworden in Nederland.

Wat gaat er gebeuren?

  • De gebiedscommissie onderzoekt hoe de waterberging het best gerealiseerd kan worden. Er wordt gewerkt aan een hybride vorm die natuur- en waterdoelen en handhaving van de landbouw in sommige delen optimaal kan combineren. Waterberging is het tijdelijk opvangen van (regen)water in de bodem, sloten, beekjes rivieren, meren, plassen en overige waterbergingsgebieden. Bij droge periodes kan dit water benut worden. 
  • Er wordt onderzocht welke maatregelen nodig zijn om ook in de zomer op de hoger gelegen plekken voldoende water te hebben. Dit is met name bedoeld voor de landbouw.
  • We passen het profiel van de beek aan. Dit zorgt voor meer stroming waar allerlei waterdieren van profiteren.
  • We herstellen de waterhuishouding waardoor op de lage delen rond de beek vochtige hooilanden zullen ontstaan, en op de hogere delen kruidenrijke graslanden.
  • Het aanwezige reliëf in het beekdal wordt beter beleefbaar gemaakt. Van het volledige beekdal wordt de landschappelijke kwaliteit vergroot.

Wilt u meer weten over de start van de werkzaamheden en onderzoeken? Bekijk het nieuwsbericht van 29 januari 2021.

 

Veelgestelde vragen over het Dwarsdiep

 

V: Gebeurt er iets om de waterkwaliteit in het Dwarsdiep te verbeteren (naast het afkoppelen van de rioolwaterzuivering)?

 A: Op dit moment werkt Waterschap Noorderzijlvest het plan uit om het water van de rioolwaterzuivering via een persleiding af te voeren. Het loost dan niet meer op het Dwarsdiep. De afwatering vanuit het landbouwgebied (situatie bovenstrooms) en afwatering vanuit de dorpen passen we niet aan.

 

V: Wat voor water komt er in de waterberging, als deze ingezet wordt?

A: Tijdens berging in het Dwarsdiep houden we water vast dat normaal ook  al door het Dwarsdiep stroomt, zonder waterberging Het water dat door het Dwarsdiep stroomt komt van het bovenstroomse gebied. Onder andere vanaf de zuidkant van de A7 en vanuit Noordwijk. In het Dwarsdiepgebied bouwen we een eindstuw. Die komt tussen het Wilgepad en de Hooiweg. De stuw kunnen we bij hoogwater omhoog zetten. Zo kunnen we het water in het Dwarsdiep vasthouden.

 

V:  Wat zijn de ambities qua natuur? Zijn er doelstellingen gesteld die jullie hier willen halen (zowel water als natuur)? Hoe monitoren jullie deze natuurdoelen?

 A: Het Dwarsdiep is onderdeel van het Natuur Netwerk Nederland (NNN). Ook zijn er doelen vanuit de Kaderrichtlijn Water (KRW). Beide kennen natuurdoeltypen. Binnen het natuurnetwerk streven we onder andere naar de ontwikkeling van graslanden, begroeiing met plantensoorten die zich voeden met kwelwater en de verschillende dieren die daarbij horen. Gedetailleerde informatie over de natuurdoelen vanuit het NNN kunt u vinden in het Natuurbeheerplan van de provincie Groningen.

 

 

Voor de KRW verbeteren we de omstandigheden voor waterdieren. Bijvoorbeeld voor vissen als de riviergrondel, de grote modderkruiper en de 10-doornige stekelbaars. Hiervoor willen we meer doorstroming, verschil in bodemstructuur en afwisseling tussen zon en schaduw in het Dwarsdiep en Nuismerschipsloot. Voor zowel het natuurnetwerk als voor de KRW monitoren we onder andere de samenstelling van wat er groeit, voorkomende plant- en diersoorten en waterstanden en waterkwaliteit. Meer informatie over de Kaderrichtlijn water is te vinden op de website van Waterschap Noorderzijlvest.

 

 

V: Wat zijn de plannen voor recreatie in het gebied? Worden de wensen van de buurtbewoners ingepast en kunnen wij nog meedenken?

Tijdens het wandelen hebben we vragen aan de bewoners gesteld: wat zouden jullie graag zien en wat niet? Veel mensen gaven aan dat ze graag een rondje willen wandelen en begrijpen dat het gebied ook voor anderen beleefbaar dient te zijn. Zolang dat maar niet te dicht langs de huizen is. Maar er zijn ook bewoners die het gebied liever niet voor anderen aantrekkelijk willen, omdat zij liever geen verstoring van de rust en privacy van het gebied willen. De oproep tijdens de wandeling was om de recreatie, voorzieningen en locaties op deze wensen af te stemmen.

In schetssessies en tijdens wandelingen en informatie-avonden zijn veel verschillende ideeën en wensen verzameld . Al deze wensen zetten we op een rij bij het ontwikkelen van het schetsontwerp. Daarbij houden we rekening met onder andere rust en privacy rond erven, de draagkracht van de natuur en bijvoorbeeld hoe nat een gebied wordt. Maar ook met de wens om de natuur en het landschap te kunnen beleven. Als we alle input voor het schetsontwerp verzameld  hebben, voegen we dit samen tot een inrichtingsplan. We verwachten het schetsontwerp in het najaar van 2022 toe te kunnen lichten en daarover met elkaar in gesprek te gaan. U kunt dan meedenken over het ontwerp.

 

V: Een deel van de bewoners heeft aangegeven geen fietspad te willen dwars door het gebied. Wordt daar naar geluisterd?

A: We luisteren naar de verschillende ideeën van bewoners en omgeving. De verschillende ideeën en wensen wegen wij af. De een wil graag langs de beek fietsen. De ander wil graag de rust bewaren. Of we een idee kunnen uitvoeren is ook afhankelijk van de natuur en waterdoelen. Soms combineert een idee niet met de natuur- en waterdoelen. In dat geval valt een idee af. De haalbare ideeën verwerken we in het schetsontwerp. We verwachten het schetsontwerp inrichtingsplan in het najaar van 2022 toe te kunnen lichten en daarover met elkaar in gesprek te gaan. U kunt dan meedenken over het ontwerp.

 

V: Waarom worden de waterlopen in het  Dwarsdiep aangepast?

A: Binnen het waterbergingsgebied van het Dwarsdiep liggen veel mogelijkheden om kwetsbare natuur te ontwikkelen die afhankelijk is van kwelwater.. In dit gebied komt diep grondwater vanuit Drenthe omhoog als kwelwater. Binnen de waterberging leggen we nieuwe natuur aan. Daar vergroten wij het kweleffect door de sloten ondieper te maken. Zo voeren we het kwalitatief goede grondwater niet direct af naar het Dwarsdiep. Het komt aan het oppervlak voor de kwetsbare planten en diersoorten.

 

V: Hoe ziet de planning voor het Dwarsdiepgebied eruit?

A: We zijn van plan om eind 2022 het schetsontwerp klaar te hebben. In dit ontwerp hebben wij dan alle doelen en wensen samengebracht en afgewogen. Na de informatieavonden  en onderzoeken werken we in 2023 de plannen in detail uit. Eerst in het Voorlopig Ontwerp (VO) en daarna in het Definitief Ontwerp(DO). Ook vragen we de nodige vergunningen aan. Als het ontwerp is afgerond, kunnen we het werk in het voorjaar 2024 aanbesteden. Na de zomer zijn dan de aannemers bekend en kan de uitvoering beginnen. De verwachting is dat de werkzaamheden eind 2025 klaar zijn.

 

Het Voorlopig Ontwerp wordt met gebiedspartners, betrokkenen en belangstellenden in één of meerdere gebiedsavonden besproken. Hierna wordt het Definitief Ontwerp opgesteld, op basis van het Definitief  Ontwerp worden  de benodigde  vergunningen aangevraagd, deze komen voor inspraak ter inzage te liggen.

 

V: Hoeveel uitkijkpunten komen er?

De bedoeling is dat er uitkijkpunten gaan komen. Als suggestie vanuit de bewoners kwam naar voren om er ook een aantal toegankelijk voor rolstoelen te maken.

A: Binnen het ZWK onderzoeken we het voorstel om langs het stroomgebied van de Oude Riet meerdere uitzichtpunten aan te leggen. De uitzichtpunten krijgen een gezamenlijke, herkenbare uitstraling. Binnen het Dwarsdiepgebied ligt de vogelkijkhut. Dit oude uitkijkpunt voldoet niet meer aan de huidige richtlijnen en is afgeschreven. Daarom is de vogelkijkhut afgesloten. Onderdeel van het plan is om binnen het Dwarsdiepgebied op zoek te gaan naar geschikte plekken in samenhang met de wandelpadenstructuur. Bij de vormgeving en locatie letten wij ook op vandalisme. En als het op een plek mogelijk is ook naar toegankelijkheid voor rolstoelgebruikers en anderen die moeilijk kunnen lopen.

 

V: Op dit moment baggert Waterschap Noorderzijlvest de hoofdwatergangen Matsloot, Dwarsdiep en Wolddiep. Waarom worden de watergangen eerst gebaggerd en vervolgens weer verondiept met grond?

A: Voor een deel gebeurt het baggeren als onderdeel van het normale onderhoud van hoofdwatergangen. Maar ook voor het ondieper maken is eerst baggeren nodig. In de loop van de tijd slibt een watergang dicht met modder. Om de watergang op een goede manier ondieper te maken, moeten we een goede opbouw van de waterbodem hebben. In een vorm die zowel geschikt is voor nieuwe natuur als voor een goede doorstroming. Daarom halen we eerst de modder uit de watergang tot de vaste bodem. Doen we dat niet dan zakt de nieuwe laag weg in de modder en drukt alle modder omhoog. We kunnen dan de waterbodem niet in de juiste vorm opbouwen.

Het baggermateriaal noemen we baggerslib. Dat slib moet eerst indrogen of rijpen tot vaste grond. Pas daarna is het geschikt om er direct grond op aan te brengen of er grond mee op te hogen De ingedroogde, vaste grond kunnen we weer gebruiken bij de aanleg van kaden of het ondieper maken van watergangen.